Πολυτεχνείο, 36 χρόνια μετά

Φέτος συμπληρώνονται 36 χρόνια από την εξέγερση του Πολυτεχνείου. Καθώς το 1973 ήμουν μόλις 7 ετών, οι οπτικές αναμνήσεις που έχω από τα συγκλονιστικά γεγονότα είναι μόνο οι σκηνές που παρακολουθούσαμε στην μαυρόασπρη τηλεόραση Rotel.

Μετά από 9 χρόνια, μαθητής τότε στην 1η Λυκείου, αποφάσισα να επισκεφτώ το χώρο του Πολυτεχνείου. Πήγα μόνος μου. Ήταν Δευτέρα αργά το απόγευμα, 2 ημέρες πριν τον εορτασμό της επετείου. Πήρα το τραίνο, κατέβηκα στην Ομόνοια και άρχισα να κατευθύνομαι προς το κτίριο του Πολυτεχνείου.

Καθώς περπατούσα στην 3ης Σεπτεμβρίου θυμάμαι την ψύχρα που έφερνε ο κρύος αέρας του Νοέμβρη στο πρόσωπό μου, το κιτρινωπό φως των προβολέων, τα πηγαδάκια των φοιτητών μέσα και έξω από το κτίριο, τα σκόρπια φυλλάδια των παρατάξεων στα πεζοδρόμια, τις κλούβες της αστυνομίας γύρω από την περιοχή αλλά και τα αντιδικτατορικά τραγούδια που ακούγονταν από τα μεγάφωνα.

Δεν ξέρω για εσάς, αλλά προσωπικά αυτά τα τραγούδια από όταν τα πρωτοάκουσα πάντα με συγκινούσαν, θόλωναν τα μάτια μου και παράλληλα φούντωναν μέσα μου έναν ηρωισμό, μία έπαρση. Το ίδιο έγινε και σήμερα που άκουσα κάποια από αυτά με συνοδεία εικόνων (δηλαδή μέσω YouTube):

Ένα το χελιδόνι, Όταν σφίγγουν το χέρι, Μπήκαν στην πόλη οι οχτροί, Το γελαστό παιδί, Ο Δρόμος, Το σφαγείο, Ακορντεόν, Της Δικαιοσύνης Ήλιε Νοητέ, Πάλης ξεκίνημα, Είμαστε δυο Είμαστε τρεις

Όλη αυτή η ατμόσφαιρα επέφερε μια συναισθηματική φόρτιση μέσα μου και αναρωτιόμουν αν η μοίρα (ή κάποιοι που αναλαμβάνουν να την ορίζουν;) θα με έκανε ως φοιτητή ή Έλληνα να βιώσω και να αντιμετωπίσω τέτοιες δραματικές καταστάσεις στο μέλλον. Και αν όχι, τι θα μπορούσα να κάνω, πως θα μπορούσα να εκφράσω αυτά που ένιωθα μέσα μου για όλα όσα είχαν συμβεί λίγα χρόνια πριν με την εξέγερση του Πολυτεχνείου.

Όταν επέστρεψα σπίτι, οι σκέψεις αυτές ακόμα τριγύριζαν στο μυαλό μου. Σχεδόν ασυναίσθητα, σαν κάτι να με οδήγησε, πήρα μία σελίδα χαρτί και με ένα στυλό άρχισα να ελευθερώνω τις σκέψεις. Έτσι 27 χρόνια στις 15 Νοέμβρη του 1982, απέδωσα το δικό μου (απλοϊκό αλλά αληθινό) ποιητικό φόρο τιμής σε αυτούς που αντιστάθηκαν, θυσιάστηκαν και τελικά νίκησαν στον αγώνα τους ενάντια στη δικτατορία.

Τη σελίδα τη βρήκα μέσα σε ένα τετράδιο που περιέχει και άλλα προσωπικά μου εφηβικά γραφήματα, και το οποίο έτυχε να βρω πριν από λίγο καιρό όταν έψαχνα για κάτι στην αποθήκη. Είναι από τα λίγα πράγματα που έχω κρατήσει από εκείνη την περίοδο και αφού το ψηφιοποίησα, σκέφθηκα να το μοιραστώ μέσα από το ιστολόγιο.


ΣΤΟΝ ΑΓΩΝΑ κ ΤΗ ΘΥΣΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ 15/11/82

Λευτεριά-Ψωμί-Δουλειά!
Φωνάζουν τούτη τη βραδυά.
Λευτεριά-Ψωμί-Δουλειά!
Μύριες φωνές μες στη νυχτιά.

Οι φωνές γίνονται βροντές
Ενώνονται όλων οι καρδιές.
Οι φωνές γίνονται αστραπές
Ριγίζουν όλων οι ψυχές.

Γλεντούν οι τύραννοι, αλλά
Ακούνε ξάφνου : Λευτεριά!
Αμέσως στέλνουν τα θεριά
Για να σκοτώσουν τα παιδιά.

Πίσω απ’ την πύλη τα παιδιά
Βλέπουν να φτάνουν τα θεριά
Μα δεν φοβούνται μια σταλιά
Θα πέσουν για τη Λευτεριά.

Διψούν για αίμα οι «ληστές»
Πόσες θα σκίσουνε καρδιές
Πόσες θα κάψουνε ψυχές
Της Λευτεριάς οι βιαστές.

-Αδέρφια! Λένε τα παιδιά
Μα οι «ληστές» κλείνουν τ’ αυτιά
Κι ορμάν σαν άγρια σκυλιά
Θέλουν να σφάξουν τα παιδιά.

Σπάνε την πύλη τα θεριά
Πεθαίνει αμέσως μια καρδιά
Μαχαίρια λάμπουν ξαφνικά
Νύχια ξεσκίζουν τα παιδιά.

……………………………
……………………………
……………………………
……………………………

Φύγανε τώρα τα θεριά
Στους τύραννους πάνε ξανά
Και στα πόδια τους μπροστά
Πετούν μια ζωντανή καρδιά

Οι τύραννοι ηδονικά
Μαχαίρια βγάζουν κοφτερά
Τα κατεβάζουν ορμητικά
Και κομματιάζουν την καρδιά.

Πέθανε αμέσως η καρδιά
Χαίρονται οι τύραννοι, γελάν
Μα οι μέρες τους λίγες είναι πια
Θα ξαναβγούν στους δρόμους τα παιδιά

Μόρφωση-Ψωμί-Δουλειά!
Θα ξαναπούνε μια βραδυά
Θα διώξουν τύραννους, θεριά
Την ακριβή θα φέρουν Λευτεριά!


Ορισμένες σκέψεις πριν σας αφήσω:

• 36 χρόνια μετά την εξέγερση, τη Λευτεριά την έχουμε, τη Δημοκρατία την έχουμε, αλλά είναι άραγε αυτή που οραματίζονταν οι νέοι του Πολυτεχνείου;
• 36 χρόνια μετά, οι αγώνες για Ψωμί-Δουλειά έχουν δικαιωθεί;
• «Ψωμί» μπορεί να υπάρχει, αλλά … φτάνει για όλους; Μήπως άλλοι τρώνε μόνο ψίχα και άλλοι μόνο κόρα;
• «Δουλειά» μπορεί να υπάρχει, αλλά υπάρχει για όλους;
• Γιατί ορισμένοι σχολικοί σύμβουλοι κόπτονται να οριοθετήσουν το αν οι νεκροί ήταν εντός ή εκτός του Πολυτεχνείου;
• Αλήθεια τι πηγές πληροφόρησης έχουν τα μικρά παιδιά (και όχι μόνο) για την εξέγερση του Πολυτεχνείου σήμερα;

Αυτή η τελευταία σκέψη με έκανε να ψάξω να βρω αν κυκλοφορούν βιβλία σχετικά με την εξέγερση και δεν μπόρεσα να εντοπίσω περισσότερα από … 4. Μάλιστα παρόλο τον μικρό αριθμό, μου έκανε εντύπωση ότι ένα από αυτά τα βιβλία είναι γραμμένο για παιδιά προσχολικής ή πρωτοσχολικής ηλικίας.
Οι τίτλοι των βιβλίων που βρήκα ακολουθούν στη συνέχεια. Αν έχετε διαβάσει κάποιο από αυτά ή γνωρίζετε κάποιο άλλο, αφήστε τις εντυπώσεις σας στα σχόλια.

• Όταν θέλαμε να αλλάξουμε την Ελλάδα 
• ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ '73 
• ΤΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΖΕΙ; 
• Λίγα γαρίφαλα για το Πολυτεχνείο (αυτό είναι για τα μικρά παιδιά)

Σας αφήνω με ένα video που συνοδεύεται από ένα καταπληκτικό τραγούδι.



Καλή εβδομάδα.